Płacz niemowlęcia: dlaczego dziecko płacze i kiedy szukać pomocy

Niemowlę płacze, bo tak mówi, że czegoś potrzebuje. Brytyjska służba zdrowia NHS wymienia najczęstsze powody: głód, mokrą albo brudną pieluszkę, zmęczenie, potrzebę przytulenia, gazy, to, że dziecku jest za ciepło albo za zimno, nudę i nadmiar wrażeń. Płaczu przybywa około 2. tygodnia życia, a około 3. miesiąca zwykle go ubywa.

Dlaczego niemowlę płacze?

Za NHS — najczęstsze powody, od których warto zacząć:

• głód,
• mokra albo brudna pieluszka,
• zmęczenie,
• potrzeba przytulenia i bliskości,
• gazy,
• za ciepło albo za zimno,
• nuda,
• za dużo wrażeń: hałasu, ludzi, światła.

Z czasem wielu rodziców zaczyna rozpoznawać płacz swojego dziecka. Na początku najprościej sprawdzać te powody po kolei.

Ile płacze noworodek?

Więcej, niż spodziewa się większość rodziców. W przeglądzie 28 badań (Wolke i in., 2017; ponad 8 tysięcy niemowląt) dzieci w pierwszych 6 tygodniach płakały i marudziły średnio około 2 godzin na dobę (117–133 minuty). W 10.–12. tygodniu było to już średnio około godziny (68 minut).

Co to jest kolka?

Tak nazywa się napady długiego płaczu u dziecka, które poza tym jest zdrowe. W tym samym przeglądzie kolka dotyczyła 17–25% dzieci w pierwszych 6 tygodniach życia, 11% w 8.–9. tygodniu i była rzadka po 9. tygodniu. Więcej o kolce piszemy we wpisie Butelka antykolkowa — jak działa i którą wybrać.

Jak sprawdzić, o co chodzi?

1. Zaproponuj karmienie.
2. Sprawdź pieluszkę.
3. Sprawdź, czy dziecku nie jest za ciepło albo za zimno.
4. Weź dziecko na ręce, przytul, pozwól mu się odbić.
5. Przyciemnij światło, ścisz dźwięki — czasem wrażeń jest po prostu za dużo.

Sprawdzone sposoby na uspokojenie — otulanie, szum, kołysanie, kontakt skóra do skóry — zebraliśmy we wpisie Jak uspokoić noworodka i niemowlę.

Kiedy płacz to sygnał, żeby wezwać pomoc?

NHS każe dzwonić po pogotowie (w Polsce 112 lub 999), gdy dziecko:

• ma drgawki,
• ma niebieską, szarą, bladą albo marmurkową skórę, usta lub język,
• nie reaguje, jest wiotkie albo budzi się trudniej niż zwykle,
• ma trudności z oddychaniem,
• często i gwałtownie wymiotuje (chlustające wymioty),
• ma wysoką albo za niską temperaturę,
• ma wysypkę, która nie blednie po uciśnięciu,
• od 8 godzin nie zmoczyło pieluszki.

Do lekarza zgłoś się też wtedy, gdy dziecko wygląda na chore — na przykład ma gorączkę albo nie chce jeść.

Co zrobić, gdy brakuje sił?

Długi płacz męczy każdego. Najważniejsza zasada: nigdy nie potrząsaj dzieckiem. Jeśli czujesz, że tracisz cierpliwość, połóż dziecko bezpiecznie na plecach w łóżeczku, odejdź na chwilę, uspokój się i poproś kogoś bliskiego o zmianę.

Co zapamiętać

• Płacz to komunikat: sprawdź po kolei głód, pieluszkę, temperaturę, bliskość, gazy i nadmiar wrażeń.
• W pierwszych 6 tygodniach średnio około 2 godzin płaczu na dobę to norma, potem płaczu ubywa.
• Objawy z listy NHS — dzwoń po pomoc od razu.

Źródła

• NHS — Soothing a crying baby (powody płaczu, kiedy wzrasta i maleje, objawy wymagające pomocy).
• Wolke D., Bilgin A., Samara M. Systematic Review and Meta-Analysis: Fussing and Crying Durations and Prevalence of Colic in Infants. The Journal of Pediatrics, 2017;185:55–61. DOI: 10.1016/j.jpeds.2017.02.020
• National Center on Shaken Baby Syndrome — Period of PURPLE Crying (nigdy nie potrząsaj dzieckiem).

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. W sprawach zdrowia dziecka skonsultuj się z pediatrą.